متادون چيست؟

دارويي است كه مشابه مورفين و ديگر داروهاي مخدر عمل مي‌كند. با دوز مناسب ايجاد سرخوشي يا رخوت نكرده ‏‌اما ولع را مرتفع مي‌كند. دركشور ما به شكل قرص وجود دارد، اما در كشورهاي ديگر پودر و شربت آن نيز موجود است.


تفاوت متادون با هروئين و داروهاي ديگر مخدر چيست؟

با مصرف منظم متادون، به تدريج ميزان آن در بدن بيشتر شده و ذخيره مي‌گردد. بنابراين مدت بيشتري در بدن دوام مي‌آورد. ضمن اين كه حس نشئه و سرخوشي براي فرد ايجاد نمي‌كند. بنابراين امكان زندگي با ثبات را فراهم مي‌آورد.

درمان نگهدارنده با متادون چه فايده‌اي دارد؟

از ايجاد علايم ترك جلوگيري كرده، فرد را راضي نگه داشته و از ولع بيمار براي مصرف داروهاي غير قانوني جلوگيري به عمل مي‌آورد، و باعث مي‌شود مواد مخدر خياباني بر بيمار تأثيري نداشته باشند.

ولع چيست؟

احساس نياز شديد به مصرف مواد مخدر است تا به آن حد كه فرد به جز مواد به چيز ديگري فكر نمي‌كند، مرتب خواب آن را مي‌بيند، و ممكن است براي به دست آوردن مواد كارهايي را انجام دهد كه به طور معمول انجام نمي‌داده است.


آيا صحيح است كه متادون وارد استخوان بدن شده و موجب ضعف آن مي‌گردد؟

خير، ‌متادون وارد سيستم استخوان نمي‌شود و به هيچ شكل ديگري هم به سيستم استخواني آسيب نمي‌رساند. دردهاي استخواني در حين درمان با متادون كه در عده كمي از بيماران اتفاق مي‌افتد، احتمالاً علامت خفيف ترك است و با تنظيم دوز متادون تسكين مي‌يابد.
آيا صحيح است كه ترك متادون سخت‌تر از ترك يك ماده مخدر است؟

بعضي بيماران ترك متادون را مشكل‌تر از ترك ماده مخدر مي‌دانند چون علايم ترك بيشتر طول مي‌كشد، از طرفي عده ديگري از بيماران علايم ترك متادون را خفيف‌تر از علايم ترك موادمخدر مي‌دانند.

آيا متادون به كبد آسيب مي‌‹ساند؟

خير،‌ در واقع متابوليسم (شكستن و آماده‌سازي) متادون براي كبد از خيلي از داروهاي ديگر ساده‌تر است. كساني كه هپاتيت يا بيماري شديد كليوي دارند مي‌توانند متادون را با احتياط مصرف كنند.

آيا متادون به سيستم ايمني آسيب مي‌رساند؟

خير،‌ در حقيقت در چند مطالعه بر بيماران HIV مثبت تحت درمان با متادون، اين بيماران سالم‌تر بوده و بيشتر از بيماران HIV مثبت كه متادون نمي‌گرفته‌اند زندگي كرده‌اند.

آيا دوزهاي پايين‌تر متادون بهتر از دوزهاي بالاتر متادون است؟

دوزهاي پائين متادون علايم ترك را كاهش داده، اما دوزهاي بالاتر ولع را از بين مي‌برد. دوز معمول متادون 80-60 ميلي گرم است. با اين حال تعداد كمي از بيماران در دوزهاي پائين‌تر احساس خوبي دارند،‌ و تعدادي از بيماران هم دوزهاي بالاتري لازم دارند.

آيا متادون باعث خواب آلودگي و رخوت مي‌شود؟

احساس خواب آلودگي و رخوت در بيماراني كه روي دوز ثابت متادون هستند بيشتر از حالت طبيعي نيست.

آيا در هنگام مصرف متادون مي‌توان از داروهاي ديگر استفاده كرد؟

بعضي از داروها را اصلاً نبايد همراه با متادون مصرف كرد چون باعث ايجاد علائم ترك مي‌شوند، اين داروها عبارتند از: نالتركسون، پنتازوسين و ترامادول. بعضي داروها باعث دفع سريع‌تر متادون مي‌شوند و نياز به متادون را بالا مي‌‌برند مانند فني توئين،‌كاربامازپين، رينامپين، و بعضي از داروهاي درمان HIV. بعضي داروها متابوليسم متادون را كند مي‌كنند و در نتيجه سطح متادون خون بالا مي‌رود مانند آمي‌تريپتيلين، سايمتيدين، فلوواكسامين، كتوكونازول. بعضي داروها در ابتدا با متادون تداخل كرده و ايجاد رخوت مي‌كنند اما بعد اثر متضادي دارند و باعث ايجاد علايم ترك مي‌شوند، مانند بنزوديازپين‌ها، الكل، باربيتورات‌ها.

آيا صحيح است كه گاهي اوقات عادت ماهيانه زنان با شروع متادون قطع مي‌شود؟

بله، اما دلايل زياد ديگري هم براي نامنظم شدن يا قطع عادت ماهيانه وجود دارد مانند حاملگي، استرس، رژيم غذايي نامناسب، اضافه شدن يا كاهش وزن، يائسگي، مشكلات ديگر طبي، داروهاي ديگر.

آيا در حاملگي مي‌توان متادون مصرف كرد؟

بله، متادون درمان انتخابي براي اعتياد به هروئين و مواد مخدر ديگر در حاملگي است و براي جنين در حال رشد مضر نبوده و باعث ناهنجاري‌هاي جنيني نمي‌گردد. نيز مي‌تواند مانع از سقط، ناراحتي جنين و زايمان زودرس گردد.

آيا مادري كه متادون مصرف مي‌كند مي‌تواند به نوزاد خود شير دهد؟

بله، ‌سطح متادون در شير مادر بسيار كم است و مقادير كمي متادون مي‌تواند به بچه منتقل شود.

در درمان نگه‌دارنده با متادون، مراجعه به درمانگاه و تحويل گرفتن دارو به چه نحو است؟

در دو ماه اول بيمار بايد هر روز و حتي روزهاي تعطيل به درمانگاه مراجعه كند. در ماه سوم براي دو روز آخر هفته و در ماه چهارم يك روز در ميان متادون را به خانه مي‌برد. در ماه پنجم حداقل دوبار در هفته و از ماه ششم به بعد حداقل يك بار در هفته بايد مراجعه كند. يعني تا انتهاي در مان هفته‌اي يك روز به درمانگاه مراجعه مي‌كند، داروي آن روز را در مقابل پرستار مصرف مي‌كند و داروي 6 روز ديگر را به صورت محلول و 6 شيشه جداگانه تحويل مي‌گيرد.

نگهداري متادون برده شده به منزل چگونه است؟

متادون مي‌بايست در محلي امن و دور از دسترس كودكان باشد و روي آن برچسب واضح وجود داشته باشد تا كسي اشتباهاً آن را مصرف نكند. ميزان كمي از متادون مي توان براي يك كودك يا بزرگسال كه نسبت به آن تحمل ندارد كشنده باشد. نيز متادون را بايد در محلي كه نه سرد و نه گرم است نگه داشت.

آيا با مصرف متادون امكان بيش از مصرف وجود دارد؟

بله، اما در صورتي كه دوز به طور مناسب تنظيم شده باشد اين احتمال از بين مي‌رود. براي تنظيم صحيح دوز، لازم است ميزان مصرف مواد به طور صحيح به پرسنل درماني اعلام شود. اگر خيلي كم گفته شود، دوز مناسب داده نمي‌شود و اگر زياد گفته شود، ممكن است بيش مصرف ايجاد شود.

آيا ممكن است در حين مصرف متادون با هروئين بيش از مصرف اتفاق بيفتد؟

بله، اگر هروئين زيادي مصرف شود اين احتمال وجود دارد. نيز اگر همراه با هروئين داروهاي رخوتزا، الكل يا داروهاي ديگر استفاده شود.

آيا بيماري كه تحت درمان با متادون است مي‌تواند رانندگي كند؟

بله، افرادي كه روي دوز صحيح متادون تثبيت شده‌اند مي‌توانند رانندگي كنند، و متادون هيچ گونه عوارض جانبي روي توانايي تفكر، توانايي‌هاي حركتي، زمان و اكنش، توانايي يادگيري و تمركز و انجام قضاوت‌هاي پيچيده ندارد.